Basisscholen 3D-printen medailles Kidsrun

3Dkanjers gaat in samenwerking met circa dertig basisscholen uit de omgeving van Meppel op vrijdag 2 en zaterdag 3 september in de Gasfabriek vijfhonderd medailles printen voor de SNS-Kidsrun 2016.

Vier basisscholen uit de gemeente Meppel deden mee aan de wedstrijd om een medaille te ontwerpen voor de SNS-kidsrun 2016. Een jury van de SNS-Bank en de Meppel City Run heeft dit jaar het ontwerp van Puck van de Laan van Kindcentrum Talent gekozen. Ieder jaar zullen vier of vijf andere basisscholen een 3D ontwerp maken.

Het 3D-printen van vijfhonderd medailles is één van de 3Dkanjers projecten voor basisscholen in deze regio. Zo worden er zelf ontworpen brillen geprint bij Guus Brillen, kunnen leerlingen in het Drukkerijmuseum zet- en druktechnieken van weleer en nu ook van de toekomst ontdekken en loopt in Diever, dankzij de leerlingen van de Singelier, een gans rond met een 3D poot. Verschillende basisscholen hebben zelfs een eigen webshop geopend waar 3D geprinte artikelen besteld kunnen worden. Het project van 3Dkanjers wordt in deze regio ondersteund door het Ondernemersfonds Meppel, de Ronde Tafel Meppel en de Rabobank. Het printmateriaal voor het 3D-printen van de 500 medailles is aangeboden door Innofil3D uit Emmen. Daarnaast ontvangt het project subsidie van gemeenten en de provincie.

Ondernemend leren op de Eskampen

OBS Het Spectrum en ODBS De Eskampen uit Peize hebben een plusklas voor de leerlingen die extra uitdaging behoeven. Zij werken met deze leerlingen aan gezamenlijke activiteiten met nadruk op onderzoekend leren en ‘out of the box’ denken en aan persoonlijke doelen op het gebied van inzicht in jezelf, samenwerken, communiceren, leren leren en presenteren, analytisch-, creatief- en reflectief denken. De 3D-printer heeft een plaats verworven in dit leren. Twee uur per week ontmoeten deze leerlingen elkaar in de plusklas, maar het werkt ook door in de anderen uren.. en op de andere leerlingen. Anet Timmer, plusklasbegeleider, deelt hier haar ervaringen.

Hoe begon het ondernemen?

Ondernemen met de 3D-printer op de EskampenIn het schooljaar 2013-14 zijn wij gestart met ondernemen in de plusklas. De leerlingen kregen een gastles over de paperclip. Uit onderzoek is gebleken dat kinderen veel creatiever denken dan volwassenen. Om deze creativiteit niet te verliezen of beter nog, uit te bouwen, moeten we ons onderwijs anders inrichten. De gastspreker daagde de leerlingen dan ook uit zoveel mogelijk ideeën te bedenken over wat je met een paperclip zou kunnen doen. De ideeën waren eindeloos. Er werd zelfs een stoel bedacht te ontwerpen vanuit een paperclip!

De vier beste ideeën werden gekozen en verder uitgewerkt in groepen. Bij iedere groep kwam een ondernemer uit de directe omgeving meedenken over het ontwerp. Er volgde marktonderzoek, een website werd opgezet en een vader kwam een presentatie geven over marketing. De leerlingen gaven zelf gastlessen in hun eigen klassen en lieten hen helpen bij het productieproces, om uiteindelijk de producten te gaan verkopen op het plein. De organisatie ‘Meesterlijk Ondernemen In Drenthe’ (MOID) en ‘Betapunt Noord’ maakten dit initiatief mede mogelijk en in juni 2014 was onze onderneming een feit. Op de kinderbedrijvendag (georganiseerd door MOID) werd ons bedrijf ‘Superclipsproducties’ officieel ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.

De 3D-printer als onderdeel van het ondernemend leren

De ondernemer in de leerlingen was geboren. De verkoop was een succes geworden en de leerlingen wilden meer. Ze hadden ideeën voor nieuwe producten en de verkoop daarvan, inclusief promotieplan en kortingsacties. Maar deze zouden niet met slechts een paperclip en wat papier en kralen als grondstof gemaakt kunnen worden. Hiervoor hadden ze een 3D-printer nodig! Dit was het moment waarop 3Dkanjers in beeld kwam. Zij leveren een prachtig aanbod van een zelf te bouwen 3D-printer, een introductie, handleidingen voor het bouwen, ontwerpen en printen, een community op het web om van alles na te kunnen zoeken en vragen, ervaringen uit te wisselen en service en garantie. En van deze laatste hebben we dankbaar gebruik gemaakt, want ook voor de leerkracht is het een leuke uitdaging

De leerlingen hebben wederom een heel schooljaar enthousiast ondernomen. De bouw van de printer was een hele klus, maar toen die eenmaal printte waren de leerlingen zó trots dat ze deze zelf gebouwd hadden. Ze weten er nu veel meer van; ze weten hoe het werkt en als er problemen zijn kunnen ze deze meestal zelf oplossen. Ze zijn zelfs in pauzes en na schooltijd regelmatig aan het werk. Omdat alle kinderen in de scholen erg nieuwsgierig werden naar de 3D-printer hebben ze ook al workshops in andere klassen gegeven over de 3D-printer en een ontwerpwedstrijd uitgeschreven. Op de kijkmiddag zijn alvast de eerste ontwerpen verkocht ten bate van een nieuwe rol PLA plastic voor de 3D-printer. We verkopen als een trein: de bestellijst is nog niet eens volledig afgewerkt. Komend schooljaar kunnen wij dus zo de draad weer oppakken. We zullen dan ook eens een boekhouder uitnodigen voor tips om onze administratie te professionaliseren. Bovendien ligt er een aanvraag van een andere groep om hen te elpen ondernemen. Wellicht willen zij ook gebruik maken van de 3D-printer?

Onze visie op het werken met de 3D-printer

Wij willen leerlingen eigenaar laten zijn van hun eigen leerproces. Hen begeleiden door geen antwoorden te geven op vragen, maar door vragen te stellen. Wij stimuleren een onderzoekende houding. Leerlingen stellen vragen en vinden antwoorden. Zij werken samen, helpen elkaar, verdelen taken. Zij maken gebruik van ICT en hun omgeving. En niet iedereen doet hetzelfde, iedereen heeft zijn eigen taak binnen ons bedrijf. We hebben ons bedrijf verdeeld in afdelingen; onderzoeken en ontwerpen, productie en onderhoud, marketing en public relations. Van iedere afdeling is er één leider. Zij vormen samen het managementteam. Zo wordt er gebruik gemaakt van ieders talenten, maar worden er ook talenten ontwikkeld. We doen niet net alsof, we doen het echt. Dit maakt het leren functioneel. De 3D-printer is hierbij geen doel maar middel. En niet zomaar een middel, maar een aantrekkelijk middel. De 3D-printer biedt een vierde dimensie: die van perspectief! Vele doelen zijn bereikt en er zijn nog meer te behalen. Wij hebben al weer zin in een nieuw schooljaar.

Auteur: Anet Timmer, Plusklasbegeleider OBS het Spectrum en ODBS de Eskampen.

11 jaar én ondernemer? Kan dat?

Het digibord staat aan. Een lijst met de verschillende afdelingen komt tevoorschijn. Er volgt een kort werkoverleg. Kan iedereen aan het werk? Wat heb je nog nodig? Waar loop je nu nog tegenaan? Hoe kan je dit oplossen? Na dit overleg gaat de groep uiteen. Ze verspreiden zich over de klas en de ruimtes buiten de klas. Iedereen gaat hard aan het werk. Zomaar een ochtend in groep 7 & 8 van GBS Klim-op in Middelstum. Ze zijn bezig met de bouw van de 3D-printer met 3Dkanjers.

Maar ze bouwen niet alleen de 3D-printer. In deze groep zijn ze bezig om een heel bedrijf op te zetten. Kan dat? Een bedrijf opstarten met een klas? Hoe geef je dit vorm? Dat kost toch teveel reguliere schooltijd? Hoe ondervang je de verplichte lessen? Zomaar een aantal vragen die ik tijdens de bouw van de 3D-printer en het opzetten van het bedrijf heb gehoord.

Wat heb je nodig?

Mijn motto is: onderschat niet wat kinderen kunnen, maar schat ze op waarde. Dit motto is duidelijk zichtbaar in het proces van de bouw. De belangrijke elementen voor dit succes: goede voorbereiding, hulp, enthousiasme en inzet. Door deze vier elementen is het daadwerkelijk mogelijk om dit alles te bereiken.

Een goede voorbereiding is cruciaal voor dit hele proces. Toen mij werd gevraagd of ik een 3D-printer wilde bouwen met de klas, zei ik direct ja. Ik had geen idee wat het inhield, maar ik vond het belangrijk dat de kinderen ook lessen kregen in techniek. Tijdens het lezen van alle literatuur die ik van 3Dkanjers kreeg, kwam ik erachter dat het niet zomaar een projectje was. Dit vergde veel voorbereiding. Vooral toen de doos met alle losse onderdelen, schroeven, boutjes, moertjes aankwam. Maar ik werd wel enthousiast.

Langzaam ontstond het idee om een bedrijfje op te richten. Maar de invulling en het proces hiernaartoe was nog heel onzeker. De leerlingen gingen daarom eerst aan de slag met de bouw van de 3D-printer. Vanuit de literatuur van de 3Dkanjers zijn de taken verdeeld. Door goede observaties tijdens de Kick-off en de eigenschappen van de kinderen zelf, heb ik ze zorgvuldig in de juiste groep geplaatst. Een groep waar hun talenten goed tot uiting zouden komen.

Door de Kick-off was het voor de kinderen heel duidelijk wat het doel was. Hierdoor waren ze al enthousiast. Door de gezamenlijke start: het uitzoeken en noteren van de verschillende onderdelen kregen ze al in de gaten dat dit iets groots werd. Een project waar je trots op kon zijn. Door dit voorwerk kreeg de leerling, die magazijnmeester was, meer overzicht over alle onderdelen die hij beheerde en waren alle kinderen erg betrokken. De klas werd verdeeld in verschillende teams: managementteam, PR-team, bouwteams en de magazijnmeester.

Weken hebben we gebouwd aan de verschillende onderdelen van de printer. Hierbij kregen we hulp van één van de ouders. Deze hulp was echt nodig om dit project te doen slagen. Het PR-team heeft elke week een verslag, foto’s en films gemaakt van het proces. Daarnaast hebben ze de publiciteit gezocht, lokaal en landelijk (radio Noord en het Jeugdjournaal). Hierdoor kwamen er ook journalisten, fotografen langs om polshoogte te nemen van het proces waar we inzaten. Het enthousiasme en inzet van de klas steeg. Men was onder de indruk van wat de kinderen maakten.

Ontstaan van een bedrijf

Na enkele weken was het bouwen van de 3D-printer klaar. De groep was zo enthousiast dat ze zelf met opdrachten kwamen: het bouwen van een website, de financiële begroting maken, handleiding maken voor het gebruik Tinkercad, films maken voor de site van de 3Dkanjers en een ouderavond organiseren.

Wat kunnen kinderen veel, elke keer stond ik er weer versteld van. Ideeën werden aangedragen, ik heb ze de ruimte gegeven, hier en daar bijgestuurd en ze soms gewoon fouten laten maken. Bijvoorbeeld e-mails laten versturen met veel spellingsfouten, die ze vervolgens weer terugkregen. We bespraken dan hoe je een nette mail stuurt naar een bedrijf. Wat voor taalgebruik hanteer je? Ook heb ik hen veel zelf laten uitzoeken: Hoe bouw je een website? Hoe kun je weten wanneer je winst draait? Hoe zet je films op een site? Prachtig om te zien. Als juf zit ik dan enorm te genieten als het ze lukt om hun doelen te bereiken.

En de reguliere stof dan?

Van een van de journalisten kreeg ik de vraag of de leerlingen wel aan de gewone lesstof toe kwam. Ik riep: “kijk om je heen! Wat zijn ze nu aan het doen?” Als je namelijk goed kijkt naar dit project, is het leerrendement zeer groot:

  • Leerlingen lezen een handleiding en passen dit toe. Ze verzamelen informatie op het internet (studievaardigheden en begrijpend lezen).
  • Leerlingen zochten uit hoeveel filament kostte, hoeveel je nodig hebt voor een object en hoe je de winst kunt berekenen (rekenen).
  • Leerlingen schreven officiële brieven en e-mails naar instanties. Ze schreven een handleiding voor het gebruik van Tinkercad. Ze maakten een powerpointpresentatie, schreven verslagen voor verschillende websites, maakten uitnodigingen voor de ouderavond en bouwden een website (Taal). Al het schriftelijk werk werd door een medeleerling gecontroleerd op juiste spelling.
  • Daarnaast hebben ze ook gewerkt aan de mondelinge taalvaardigheid: overleg met externe instantie zoals media, overleg met de directeur en voorbereiden van de presentatie van de ouderavond.
  • Met dit project hebben de leerlingen ook veel samengewerkt en het heeft het een grote bijdrage geleverd aan hun zelfvertrouwen (sociale vaardigheden).
  • En ‘last but not least’, het gebruik van techniek en ICT.

Inderdaad er vallen reguliere lessen uit, maar er zit zoveel lesstof in dit project dat het de reguliere stof grotendeels ondervangt. En meer, ze moeten het geleerde met een 3Dkanjers project ook toepassen in de praktijk.

Dus 11 jaar én al ondernemer? Kan dat? Ja, dat kan mét de goede voorbereiding, ouderhulp, enthousiasme en inzet! Ze zijn er klaar voor, de ondernemers van groep 7&8 van GBS Klim-op. Laat de bestellingen maar komen!